КоАП-қа жаңа түзетулер күшіне енді: жүргізушілер мен жаяу жүргіншілерді не күтіп тұр

Өзгерістер 2026 жылғы 9 қаңтарда қабылданған № 257-VIII заң аясында енгізілген. Түзетулердің басым бөлігі жол қозғалысына қатысты.

Жаңартылған КоАП-тың 31-бабы бойынша енді камералар, дрондар және басқа да техникалық құралдар Әкімшілік өндірістердің бірыңғай тізілімімен (ЕРАП) біріктірілген жағдайда құқық бұзушылықтарды тіркей алады.

Бұған дейін камералар тек кейбір жол ережесін бұзған жүргізушілерді ғана тіркей алатын. Атап айтқанда:

• жылдамдықты арттыру;

• тыйым салынған бағдаршам сигналынан өту;

• жол белгілері мен таңбаларын сақтамау;

• дұрыс тоқтамау немесе тұрақ ережесін бұзу;

• басып озу ережесін бұзу;

• жаяу жүргіншілерге жол бермеу.

Енді камералар тіркейтін құқық бұзушылықтар тізімі кеңейтілді. Сонымен қатар олар жаяу жүргіншілерді де бақылауға мүмкіндік алады.

Камералар жүргізушілердің қандай әрекеттерін тіркейді

• рөлде отырып телефон қолдану;

• қауіпсіздік белдігін тақпау.

Алматы қалалық полиция департаментінің мәліметінше, мемлекеттік дерекқорлармен біріктіру арқылы құжаттарға қатысты құқық бұзушылықтарды да анықтау мүмкін болады. Мысалы:

• міндетті сақтандырудың болмауы;

• техникалық тексерістің мерзімі өтіп кетуі;

• заңда көрсетілген басқа да жағдайлар.

Жүк көліктеріне қатысты жаңа бақылау

Енді камералар мен дрондар жүк көліктерінің:

• габариттен асуын;

• рұқсат етілген салмақтан артық жүк тасуын тіркей алады.

Жаяу жүргіншілерге қатысты өзгерістер

Камералар жаяу жүргіншілердің де бірқатар құқық бұзушылықтарын тіркей алады:

• жолды белгіленбеген жерден кесіп өту;

• қоғамдық орында темекі шегу;

• қоқыс тастау.

Егер камера құқық бұзушының жеке басын анықтай алса, ЕРАП жүйесі арқылы әкімшілік шара автоматты түрде рәсімделеді. Алайда әзірге айыппұл емес, тек ескерту беріледі.

Жүргізушілерге берілген жаңа құқық

Жаңа түзетулер кейбір жүргізушілердің құқығын да кеңейтті. Егер құқық бұзушылық автоматты түрде тіркелсе, көлік иесі әдетте кінәлі болып есептеледі.

Алайда енді адам:

• көлікті сол уақытта басқармағанын;

• көлік бұрын сатылғанын;

• немесе көлік ұрланғанын дәлелдей алса,

онда жаңа ережеге сәйкес оған жаза қолданылмайды.