Мемлекет креативті индустрияны дамыту туралы айтып жатқанда, депутаттардың сөзінше, елдегі кинонарықты іс жүзінде бірнеше кинотеатр желісі бақылап отыр. Олар прокаттың алғашқы күнінен-ақ кассалық түсімнің жартысын алып қояды, деп хабарлайды CMN.KZ
AMANAT фракциясының депутаты Елнұр Бейсенбаев кино прокаты саласындағы жүйелі мәселелерге қатысты депутаттық сауал жолдады. Құжатта президенттің креативті индустрияны дамыту жөніндегі тапсырмаларына және киноның жастарды мәдени тұрғыда тәрбиелеудегі маңыздылығына қарамастан, қазақстандық кино бизнесі тең емес жағдайда қалғаны айтылған.
Депутаттың айтуынша, партия атына режиссёрлер мен продюсерлерден кинотеатрлар тарапынан алынатын әділетсіз алымдар жөнінде көптеген шағым түсіп жатыр.
«Үстем жағдайын пайдалана отырып, ірі кинотеатр желілері прокаттың алғашқы күнінен бастап кассалық түсімнің бекітілген 50 пайызын алып қояды. Бұл пайдадан емес, жалпы кассадан ұсталады», – делінген депутаттық сауалда.
Сондай-ақ киноиндустрия өкілдерінің кинотеатр желілеріне тәуелді болуына және қысым көрсету қаупіне байланысты бұл мәселені ашық айтуға қорқатыны атап өтілген.
«Режиссёрлер мен продюсерлер үнсіз қалуға мәжбүр. Себебі жасанды түрде қалыптасқан жағдайда кинотеатр иелері бүкіл саланың шарттарын өздері белгілеп отыр», – дейді депутат.
Бейсенбаевтың айтуынша, кассадан міндетті түрде ұсталып қалатын үлестен бөлек, киножасампаздар фильмді жарнамалау мен ілгерілету үшін қосымша төлемдер жасауға мәжбүр. Сонымен қатар «көлеңкелі жарналардың» бар екені де айтылған.
Парламентарийді ерекше алаңдатқан мәселе – мемлекеттік қаржыға түсірілген фильмдерге қатысты жағдай.
«Мемлекеттік бюджет есебінен түсірілген QAITADAN фильмі прокатта бір миллиард теңгеден сәл ғана аса жинады. Соның 550 миллионын кинотеатрлар алды. Ал фильмнің өндірісіне мемлекет небәрі 190 миллион теңге бөлген. Жеке желілер бюджетке қаржы қайтарылмай тұрып-ақ, мемлекеттік инвестициядан бірнеше есе көп табыс тауып отыр», – дейді Елнұр Бейсенбаев.
Депутаттың пікірінше, мұндай модельде фильм авторлары кинотеатр иелеріне қарағанда әлдеқайда аз табыс табады. Ал жобаның өзін-өзі ақтауы үшін фильм бюджеттен кемінде үш есе көп касса жинауы тиіс.
«Мұндай жағдай қазақстандық киноны тұншықтырып отыр. Сондықтан бізде көбіне комедиялар түсіріледі, ал маңызды тарихи әрі мәдени фильмдерге қаржы жетпейді», – делінген сауалда.
Сондай-ақ нарықтағы шоғырлану деңгейі де назарға алынған. Бейсенбаевтың айтуынша, Kinopark пен Kinoplexx елдегі кинозалдардың шамамен 40 пайызын бақыласа, Chaplin Cinemas пен Cinemax ірі қалаларда үстемдікке ие.
AMANAT фракциясы кинотеатрлар фильм өндірісіне кеткен шығын толық қайтарылмайынша, кассадан үлес алмауы керек деп есептейді. Ал пайданы бөлу тек фильм өзін-өзі ақтағаннан кейін ғана мүмкін болуы тиіс.
Мысал ретінде шетелдік тәжірибе келтірілген.
«АҚШ-та “сырғымалы шкала” қолданылады. Онда прокаттың алғашқы апталарында студиялар кассалық түсімнің 70–90 пайызына дейін алады», – делінген құжатта.
Осыған байланысты депутаттар АЗРК-нен кинотеатрлар, прокат компаниялары мен киностудиялар арасындағы келісімшарттарды тексеруді, сондай-ақ доминантты жағдайды пайдалану арқылы кассаның 50 пайызын негізсіз алу деректері бойынша кинотеатр желілеріне кешенді тексеру жүргізуді сұрады.
CMN.KZ ресми Telegram арнасына жазылыңыз
