8 сәуірге қараған түн АҚШ пен Иран арасындағы бітім жарияланғаннан кейін тарихи сәт ретінде бағаланған еді. Алайда келесі тәулік тараптардың бір-бірін толық түсінбегенін көрсетті, сондықтан соғыс әзірге жалғасып жатыр, тек қарқындылығы төмендеген. CMN.KZ бұл, кей тұста өлімге әкелген түсінбеушіліктің себептерін түсіндіреді.
Кеше атап өткеніміздей, екі аптаға жарияланған бітімге қарамастан, АҚШ пен Иран арасындағы болашақ келісімге қатысты көптеген түсініксіз жайттар болды. Мысалы, өз жеңісін жариялаған Иран АҚШ уран байыту мәселесімен келіскенін айтса, АҚШ бұл туралы мәлімдемеді.
Нәтижесінде, дәл осы уран байыту мәселесі бітімнің бұзылу себептерінің бірі болды. Иран парламентінің спикері Мохаммад Багер Галибаф бітімнің бұзылуына үш себеп атады:
уран мәселесі;
дронның Иран әуе кеңістігіне енуі;
Израильдің Ливанға шабуылдарын жалғастыруы.
Израиль Ливанға шабуылдарын тоқтатпай, Бейрутқа ең ірі соққылардың бірін жасады. Ливан билігінің мәліметінше, кемінде 182 адам қаза тапқан. Израиль бұл соққылардың Иран қолдайтын «Хезболла» ұйымына бағытталғанын мәлімдеді. Сонымен қатар, бұл Иранмен тікелей байланысты емес бөлек қақтығыс екенін айтты.
Алайда, АҚШ пен Иранның бұл мәселеге көзқарасы әртүрлі:
АҚШ позициясы: бітім тек Иранға қатысты, Таяу Шығыстағы басқа қақтығыстарға, оның ішінде Ливанға қатысы жоқ;
Иран позициясы: атыс бүкіл өңірде, соның ішінде Ливанда да тоқтауы тиіс.
Нәтижесінде, толық бітім туралы айту әлі ерте. Бұған Парсы шығанағы елдерінің Иранның мұнай инфрақұрылымына жаңа шабуылдар жасағаны туралы мәлімдемелері дәлел. Ал АҚШ тарапынан Иран нысандарына жаңа шабуылдар туралы ақпарат жоқ.
Ормуз бұғазы төңірегіндегі жағдай да түсініксіз күйде қалып отыр. Бастапқыда АҚШ пен Иран оны ашу туралы келіскендей болған. Бірақ бітім бұзылды деген айыптаулардан кейін Иран қайтадан бұғазды жабатынын мәлімдеді.
Сонымен қатар, 8 сәуір күні бұғаз арқылы кемелер қозғалысы байқалмады. Бұл, мүмкін, Иранның қандай шарттармен өткізуге дайын екені анық болмағандықтан. Мысалы, әр баррель үшін 1 доллар алу ұсынысы айтылды. Яғни, 2 млн баррель мұнай тиеген танкер 2 млн доллар төлеуі мүмкін.
Дегенмен мұнай нарығы бұл жағдайға салыстырмалы түрде сабырлы реакция көрсетті. Brent маркалы мұнай бағасы 105 доллардан 94 долларға түскеннен кейін, кейінгі тәулікте тек 97 долларға дейін ғана өсті.
Бұған дейін атап өткеніміздей, АҚШ пен Иран 10 сәуірге жоспарланған келіссөздер барысында ортақ келісімге келуі мүмкін. Кездесу Пәкістан астанасы Исламабадта өтеді
CMN.KZ ресми Telegram арнасына жазылыңыз
